X6CrNiTi18-10 (DIN 17440) – Titan-stabilisierter, wärmebehandelter Edelstahl für hochtemperaturfeste Schweißkonstruktionen
Eigenschaften und Anwendungsbereiche
Der Werkstoff X6CrNiTi18-10 (Werkstoffnummer 1.4541) ist die titan-stabilisierte Variante des 1.4301. Durch die Titan-Zugabe ist er nach dem Schweißen auch bei Materialdicken > 6 mm beständig gegen interkristalline Korrosion. Der Ti-Zusatz macht den Stahl jedoch nicht hochglanzpolierbar. Er ist für den Druckbehälterbau bis 300 °C zertifiziert; sofern keine korntrennenden Medien vorliegen, ist der Einsatz bis 550 °C möglich. Übliche Festigkeitsklassen sind E 225 und E 355.
Hauptanwendungsgebiete sind geschweißte Bauteile im chemischen Apparatebau, in der Lebensmittel-, Genussmittel-, Fett- und Seifenindustrie, in der Film- und Fotoindustrie, in Gerbereien und Zuckerfabriken sowie für Haushaltsgeräte. In der Architektur ist er für tragende Bauteile zugelassen (erweiterte Zulassung Z-30.44.1 des Instituts für Bautechnik Berlin vom 1. Februar 1994).
Physikalische und mechanische Kennwerte
Allgemein
| Eigenschaft | Temperatur | Wert |
| Dichte | 20 °C | 7,9 – 7,93 g/cm³ |
Mechanische Eigenschaften
| Eigenschaft | Temperatur | Wert |
| Elastizitätsmodul | –100 °C | 206 GPa |
| 20 °C | 196 – 200 GPa |
| 95 °C | 193,05 GPa |
| 100 °C | 190 – 194 GPa |
| 150 °C | 188,23 GPa |
| 200 °C | 182 – 186 GPa |
| 205 °C | 182,71 GPa |
| 260 °C | 177,88 GPa |
| 300 °C | 174 – 179 GPa |
| 315 °C | 174,44 GPa |
| 370 °C | 168,92 GPa |
| 400 °C | 166 – 172 GPa |
| 425 °C | 164,1 GPa |
| 485 °C | 159,96 GPa |
| 500 °C | 158 – 165 GPa |
| 540 °C | 155,13 GPa |
| 595 °C | 151 GPa |
| 600 °C | 150 GPa |
| 650 °C | 146,17 GPa |
| 700 °C | 142 GPa |
| 705 °C | 140,65 GPa |
| 760 °C | 135,83 GPa |
| 800 °C | 134 GPa |
| 815 °C | 131,69 GPa |
| 900 °C | 127 GPa |
| 1000 °C | 120 GPa |
| Dehnung | 20 °C | 35 % |
| Dehnung, quer | 20 °C | 30 % |
| Poisson-Zahl | 20 °C | 0,29 |
| 95 °C | 0,30 |
| 150 °C | 0,29 |
| 205 °C | 0,29 |
| 260 °C | 0,30 |
| 315 °C | 0,30 |
| 370 °C | 0,30 |
| 425 °C | 0,31 |
| 485 °C | 0,32 |
| 540 °C | 0,32 |
| 595 °C | 0,34 |
| 650 °C | 0,34 |
| 705 °C | 0,33 |
| 760 °C | 0,33 |
| 815 °C | 0,35 |
| Schubmodul | 20 °C | 77,22 GPa |
| 95 °C | 74,46 GPa |
| 150 °C | 73,08 GPa |
| 205 °C | 71,02 GPa |
| 260 °C | 68,26 GPa |
| 315 °C | 66,88 GPa |
| 370 °C | 64,81 GPa |
| 425 °C | 62,74 GPa |
| 485 °C | 60,67 GPa |
| 540 °C | 58,61 GPa |
| 595 °C | 56,54 GPa |
| 650 °C | 54,47 GPa |
| 705 °C | 53,09 GPa |
| 760 °C | 51,02 GPa |
| 815 °C | 48,95 GPa |
| Zugfestigkeit | 20 °C | 460 – 730 MPa |
| Zugfestigkeit, quer | 20 °C | 460 – 730 MPa |
| Streckgrenze | 20 °C | 180 – 200 MPa |
| Streckgrenze Rp0,2 | 20 °C | 180 – 200 MPa |
| 50 °C | 162 – 190 MPa |
| 100 °C | 147 – 176 MPa |
| 150 °C | 132 – 167 MPa |
| 200 °C | 118 – 157 MPa |
| 250 °C | 108 – 147 MPa |
| 300 °C | 100 – 136 MPa |
| 350 °C | 94 – 130 MPa |
| 400 °C | 89 – 125 MPa |
| 450 °C | 85 – 121 MPa |
| 500 °C | 81 – 119 MPa |
| 550 °C | 80 – 118 MPa |
| Streckgrenze Rp0,2, quer | 20 °C | 180 – 200 MPa |
| Streckgrenze Rp1,0 | 20 °C | 215 – 235 MPa |
| 50 °C | 201 – 222 MPa |
| 100 °C | 181 – 208 MPa |
| 150 °C | 162 – 195 MPa |
| 200 °C | 147 – 185 MPa |
| 250 °C | 137 – 175 MPa |
| 300 °C | 127 – 167 MPa |
| 350 °C | 121 – 161 MPa |
| 400 °C | 116 – 156 MPa |
| 450 °C | 112 – 152 MPa |
| 500 °C | 109 – 149 MPa |
| 550 °C | 108 – 147 MPa |
| Streckgrenze Rp1,0, quer | 20 °C | 215 – 235 MPa |
| Streckgrenze, quer | 20 °C | 180 – 200 MPa |
Thermische Eigenschaften
| Eigenschaft | Temperatur | Wert | Bemerkung |
| Wärmeausdehnungskoeffizient | –100 °C | 1,49·10⁻⁵ 1/K | |
| 20 °C | 1,61·10⁻⁵ 1/K | |
| 100 °C | 1,60 – 1,67·10⁻⁵ 1/K | |
| 200 °C | 1,65 – 1,72·10⁻⁵ 1/K | |
| 300 °C | 1,70 – 1,77·10⁻⁵ 1/K | |
| 400 °C | 1,75 – 1,81·10⁻⁵ 1/K | |
| 500 °C | 1,80 – 1,84·10⁻⁵ 1/K | |
| 600 °C | 1,88·10⁻⁵ 1/K | |
| 700 °C | 1,91·10⁻⁵ 1/K | |
| 800 °C | 1,94·10⁻⁵ 1/K | |
| 900 °C | 1,97·10⁻⁵ 1/K | |
| 1000 °C | 2,00·10⁻⁵ 1/K | |
| Max. Gebrauchstemperatur (langzeit) | | 0 – 550 °C | |
| Schmelzpunkt | | 1230 – 1480 °C | Typisch für austenitischen Edelstahl |
| Spezifische Wärmekapazität | –100 °C | 440 J/(kg·K) | |
| 20 °C | 472 – 500 J/(kg·K) | |
| 100 °C | 487 J/(kg·K) | |
| 200 °C | 503 J/(kg·K) | |
| 300 °C | 512 J/(kg·K) | |
| 400 °C | 520 J/(kg·K) | |
| 500 °C | 530 J/(kg·K) | |
| 600 °C | 541 J/(kg·K) | |
| 700 °C | 551 J/(kg·K) | |
| 800 °C | 559 J/(kg·K) | |
| 900 °C | 565 J/(kg·K) | |
| 1000 °C | 571 J/(kg·K) | |
| Wärmeleitfähigkeit | 20 °C | 14,3 – 15 W/(m·K) | |
| 100 °C | 15,8 W/(m·K) | |
| 200 °C | 17,5 W/(m·K) | |
| 300 °C | 19,0 W/(m·K) | |
| 400 °C | 20,5 W/(m·K) | |
| 500 °C | 21,9 W/(m·K) | |
| 600 °C | 23,3 W/(m·K) | |
| 700 °C | 24,6 W/(m·K) | |
| 800 °C | 26,0 W/(m·K) | |
| 900 °C | 27,4 W/(m·K) | |
| 1000 °C | 28,8 W/(m·K) | |
| Temperaturleitfähigkeit | 20 °C | 3,8 mm²/s | |
| 100 °C | 4,0 mm²/s | |
| 200 °C | 4,2 mm²/s | |
| 300 °C | 4,6 mm²/s | |
| 400 °C | 4,8 mm²/s | |
| 500 °C | 4,9 mm²/s | |
| 600 °C | 5,0 mm²/s | |
| 700 °C | 5,3 mm²/s | |
| 800 °C | 5,6 mm²/s | |
| 900 °C | 5,9 mm²/s | |
| 1000 °C | 6,0 mm²/s | |
Elektrische Eigenschaften
| Eigenschaft | Temperatur | Wert |
| Elektrischer Widerstand | 20 °C | 7,1·10⁻⁷ – 7,3·10⁻⁷ Ω·m |
| 100 °C | 7,76·10⁻⁷ Ω·m |
| 200 °C | 8,49·10⁻⁷ Ω·m |
| 300 °C | 9,14·10⁻⁷ Ω·m |
| 400 °C | 9,71·10⁻⁷ Ω·m |
| 500 °C | 1,02·10⁻⁶ Ω·m |
| 600 °C | 1,07·10⁻⁶ Ω·m |
| 700 °C | 1,10·10⁻⁶ Ω·m |
| 800 °C | 1,14·10⁻⁶ Ω·m |
| 900 °C | 1,17·10⁻⁶ Ω·m |
| 1000 °C | 1,19·10⁻⁶ Ω·m |
Chemische Zusammensetzung (Gew.-%)
| Element | Gehalt |
| Kohlenstoff | 0,08 % |
| Chrom | 17 – 19 % |
| Mangan | 2 % |
| Nickel | 9 – 12 % |
| Phosphor | 0,05 – 0,45 % |
| Silizium | 1 % |
| Schwefel | 0,015 – 0,03 % |
| Titan | 0,7 – 0,8 % |