DIN 17460 X8CrNiMoNb16-16 – Lösungsgeglüht für Hochtemperaturanwendungen bis 700 °C
DIN 17460 X8CrNiMoNb16-16 – Austenitischer Warmarbeitsstahl
Der Werkstoff X8CrNiMoNb16-16 (Werkstoff-Nr. 1.4550) ist ein vollständig austenitischer, niob-stabilisierter Chrom-Nickel-Molybdän-Stahl für den Einsatz bis 700 °C mit Zunderbeständigkeit bis 800 °C. Er eignet sich für Turbinen- und Dampfkesselbau (Schaufeln, Ventile, Bolzen), Reaktorbauteile sowie die chemische Industrie. Die lösungsgeglühte Lieferung gewährleistet optimale Korrosionsbeständigkeit und Zähigkeit.
Allgemeine Eigenschaften – Dichte in Abhängigkeit der Temperatur
| Temperatur | Dichte (g/cm³) |
| 20 °C | 8,01 |
| 50 °C | 8,00 |
| 100 °C | 7,98 |
| 150 °C | 7,96 |
| 200 °C | 7,94 |
| 250 °C | 7,91 |
| 300 °C | 7,89 |
| 350 °C | 7,87 |
| 400 °C | 7,84 |
| 450 °C | 7,82 |
| 500 °C | 7,80 |
| 550 °C | 7,77 |
| 600 °C | 7,75 |
| 650 °C | 7,72 |
| 700 °C | 7,70 |
| 750 °C | 7,67 |
| 800 °C | 7,65 |
Mechanische Eigenschaften
Elastizitätsmodul (E-Modul) vs. Temperatur
| Temperatur | E-Modul (GPa) |
| -100 °C | 206 |
| 20 °C | 196 – 198 |
| 50 °C | 195,1 |
| 100 °C | 190 – 192 |
| 150 °C | 186,9 |
| 200 °C | 182 – 183 |
| 250 °C | 178,5 |
| 300 °C | 174 – 175 |
| 350 °C | 169,9 |
| 400 °C | 165,7 – 167 |
| 450 °C | 161,7 |
| 500 °C | 157,6 – 159 |
| 550 °C | 153,6 |
| 600 °C | 149,8 – 150 |
| 650 °C | 146,0 |
| 700 °C | 142 – 142,3 |
| 750 °C | 138,8 |
| 800 °C | 134 – 135,3 |
Weitere mechanische Kennwerte (bei 20 °C, sofern nicht anders angegeben)
| Eigenschaft | Wert | Bemerkung |
| Dehnung (A) | 22 – 35 % | Bei 20 °C |
| Querkontraktionszahl (Poisson) | 0,28 – 0,33 | Steigt mit Temperatur von 0,28 (20 °C) auf 0,33 (800 °C) |
| Schubmodul (G) | 77,3 GPa (20 °C) → 50,9 GPa (800 °C) | Temperaturabhängig, siehe Tabelle unten |
| Zugfestigkeit (Rm) | 530 – 690 MPa | Bei 20 °C |
| Streckgrenze Rp0,2 | 215 MPa (20 °C) → 132 MPa (600 °C) | Starke Temperaturabhängigkeit |
| Streckgrenze Rp1,0 | 255 MPa (20 °C) → 162 MPa (600 °C) | Starke Temperaturabhängigkeit |
Schubmodul (G) vs. Temperatur
| Temperatur | Schubmodul (GPa) |
| 20 °C | 77,3 |
| 50 °C | 76,3 |
| 100 °C | 74,7 |
| 150 °C | 72,8 |
| 200 °C | 70,8 |
| 250 °C | 68,9 |
| 300 °C | 67,0 |
| 350 °C | 65,2 |
| 400 °C | 63,5 |
| 450 °C | 61,8 |
| 500 °C | 60,1 |
| 550 °C | 58,6 |
| 600 °C | 57,0 |
| 650 °C | 55,4 |
| 700 °C | 53,5 |
| 750 °C | 52,4 |
| 800 °C | 50,9 |
Thermische Eigenschaften
Wärmeausdehnungskoeffizient (10⁻⁶ 1/K)
| Temperatur | α (10⁻⁶ 1/K) |
| -100 °C | 14,9 |
| 20 °C | 16,1 |
| 100 °C | 16,3 – 16,7 |
| 200 °C | 16,9 – 17,2 |
| 300 °C | 17,3 – 17,7 |
| 400 °C | 17,8 – 18,1 |
| 500 °C | 18,2 – 18,4 |
| 600 °C | 18,5 – 18,8 |
| 700 °C | 18,7 – 19,1 |
| 800 °C | 19,4 |
| 900 °C | 19,7 |
| 1000 °C | 20,0 |
Maximale Dauergebrauchstemperatur
0 – 700 °C (langzeit)
Schmelzpunkt
1230 – 1480 °C (typisch für austenitische Edelstähle)
Spezifische Wärmekapazität (J/(kg·K))
| Temperatur | c_p |
| -100 °C | 440 |
| 20 °C | 450 – 472 |
| 100 °C | 487 |
| 200 °C | 503 |
| 300 °C | 512 |
| 400 °C | 520 |
| 500 °C | 530 |
| 600 °C | 541 |
| 700 °C | 551 |
| 800 °C | 559 |
| 900 °C | 565 |
| 1000 °C | 571 |
Wärmeleitfähigkeit (W/(m·K))
| Temperatur | λ |
| 20 °C | 13,5 – 16 |
| 100 °C | 14,9 |
| 200 °C | 16,7 |
| 300 °C | 18,3 |
| 400 °C | 19,8 |
| 500 °C | 21,3 |
| 600 °C | 22,7 |
| 700 °C | 24,2 |
| 800 °C | 25,6 |
Temperaturleitfähigkeit (mm²/s)
| Temperatur | a |
| 20 °C | 3,6 |
| 100 °C | 3,7 |
| 200 °C | 4,0 |
| 300 °C | 4,4 |
| 400 °C | 4,6 |
| 500 °C | 4,7 |
| 600 °C | 4,9 |
| 700 °C | 5,2 |
| 800 °C | 5,5 |
Elektrische Eigenschaften – Elektrischer Widerstand (Ω·m)
| Temperatur | Widerstand (Ω·m) |
| 20 °C | 7,75·10⁻⁷ – 8,5·10⁻⁷ |
| 50 °C | 8,0·10⁻⁷ |
| 100 °C | 8,42·10⁻⁷ |
| 150 °C | 8,74·10⁻⁷ |
| 200 °C | 9,04·10⁻⁷ |
| 250 °C | 9,35·10⁻⁷ |
| 300 °C | 9,62·10⁻⁷ |
| 350 °C | 9,9·10⁻⁷ |
| 400 °C | 1,01·10⁻⁶ |
| 450 °C | 1,04·10⁻⁶ |
| 500 °C | 1,06·10⁻⁶ |
| 550 °C | 1,08·10⁻⁶ |
| 600 °C | 1,10·10⁻⁶ |
| 650 °C | 1,11·10⁻⁶ |
| 700 °C | 1,13·10⁻⁶ |
| 750 °C | 1,15·10⁻⁶ |
| 800 °C | 1,16·10⁻⁶ |
Chemische Zusammensetzung (Gew.-%)
| Element | Gehalt |
| Kohlenstoff | 0,04 – 0,10 |
| Chrom | 15,5 – 17,5 |
| Mangan | ≤ 1,5 |
| Molybdän | 1,6 – 2,0 |
| Nickel | 15,5 – 17,5 |
| Phosphor | ≤ 0,04 |
| Silizium | 0,3 – 0,6 |
| Schwefel | ≤ 0,015 |